Zakażenia dróg moczowych kojarzą się głównie z pieczeniem przy oddawaniu moczu i bólem w podbrzuszu. Tymczasem u części pacjentów nietypowe objawy zakażenia dróg moczowych wysuwają się na pierwszy plan i utrudniają szybkie rozpoznanie. Gorączka, wymioty, biegunka czy wyraźne osłabienie bywają mylnie przypisywane infekcji żołądkowo-jelitowej albo „przeziębieniu”.
Dlaczego zakażenie dróg moczowych może dawać nietypowe objawy?
Objawy ZUM zależą od miejsca infekcji, wieku pacjenta i reakcji organizmu. Gdy zakażenie nie ogranicza się tylko do pęcherza, ale obejmuje wyższe piętra układu moczowego lub wywołuje silną odpowiedź zapalną, dominują objawy ogólne zamiast typowych dolegliwości ze strony układu moczowego.
Gorączka przy zakażeniu dróg moczowych
Gorączka jest jednym z najczęstszych nietypowych objawów, szczególnie gdy zakażenie dotyczy nerek. Może pojawić się nagle, często z dreszczami i uczuciem rozbicia. U dorosłych gorączka zwykle towarzyszy także innym objawom, natomiast u dzieci i osób starszych bywa jedynym sygnałem infekcji.
Gorączka bez objawów infekcji dróg oddechowych powinna skłonić do wykonania badania moczu, zwłaszcza u dzieci i seniorów.
Wymioty i nudności – czy to może być ZUM?
Wymioty i nudności przy zakażeniu dróg moczowych pojawiają się najczęściej, gdy proces zapalny jest nasilony lub obejmuje nerki. Objawy te łatwo pomylić z zatruciem pokarmowym lub infekcją wirusową, szczególnie jeśli brakuje pieczenia przy oddawaniu moczu.
Biegunka a zakażenie dróg moczowych
Biegunka nie jest typowym objawem ZUM, ale może współistnieć, zwłaszcza u dzieci. Wynika to z ogólnej reakcji organizmu na infekcję lub z trudności w jednoznacznym zlokalizowaniu bólu w obrębie jamy brzusznej. W takich sytuacjach ważne jest, aby nie wykluczać zakażenia dróg moczowych tylko dlatego, że dominują objawy jelitowe.
Osłabienie i rozbicie
Silne osłabienie, senność i brak energii to objawy, które często towarzyszą zakażeniom ogólnoustrojowym. W ZUM mogą być szczególnie widoczne u osób starszych, u których typowe objawy ze strony pęcherza są słabo wyrażone lub nieobecne.
Kiedy nietypowe objawy powinny szczególnie zaniepokoić?
Niektóre kombinacje objawów wymagają szybkiej konsultacji lekarskiej:
- gorączka z dreszczami i ból pleców w okolicy lędźwiowej,
- wymioty utrudniające przyjmowanie płynów,
- silne osłabienie lub nagłe pogorszenie stanu ogólnego,
- objawy u niemowląt, małych dzieci i osób w podeszłym wieku,
- brak typowych objawów pęcherzowych mimo nasilonych dolegliwości ogólnych.
Po czym poznać, że to może być zakażenie dróg moczowych?
W praktyce kluczowe jest połączenie objawów ogólnych z subtelnymi sygnałami ze strony układu moczowego. Należą do nich częstsze oddawanie moczu, zmiana zapachu lub wyglądu moczu, ból w podbrzuszu albo okolicy lędźwiowej. Nawet jeśli te objawy są słabe, w połączeniu z gorączką czy wymiotami mogą wskazywać na ZUM.
Jakie badania wykonać przy nietypowych objawach?
Podstawą diagnostyki jest badanie ogólne moczu, a w wielu przypadkach także posiew. Przy podejrzeniu zajęcia nerek lekarz może zlecić badania krwi oraz USG układu moczowego. Badania pomagają odróżnić zakażenie dróg moczowych od infekcji przewodu pokarmowego lub innych przyczyn gorączki.
Co robić, gdy podejrzewasz ZUM z nietypowymi objawami?
Nie warto czekać, aż pojawią się klasyczne objawy pęcherzowe. Jeśli występuje gorączka, wymioty, biegunka lub wyraźne osłabienie bez jasnej przyczyny, wykonanie badania moczu jest prostym i szybkim krokiem, który może przyspieszyć właściwe rozpoznanie.
Czy zakażenie dróg moczowych zawsze daje ból przy oddawaniu moczu?
Nie. W wielu przypadkach, zwłaszcza u dzieci i osób starszych, objawy mogą być nietypowe i ograniczać się do gorączki lub pogorszenia samopoczucia.
Czy objawy jelitowe wykluczają ZUM?
Nie. Wymioty lub biegunka nie wykluczają zakażenia dróg moczowych i nie powinny opóźniać diagnostyki, jeśli inne elementy obrazu klinicznego na to wskazują.
