U dzieci objawy zakażenia dróg moczowych często różnią się od tych, które obserwuje się u dorosłych. Szczególnie u niemowląt i małych dzieci sygnały bywają niespecyficzne, przez co infekcja może pozostać niezauważona lub zostać przypisana innym problemom. Tymczasem szybkie rozpoznanie ZUM u dziecka ma kluczowe znaczenie dla uniknięcia powikłań.
Objawy zakażenia dróg moczowych u niemowląt
U niemowląt nie ma możliwości zgłoszenia bólu czy pieczenia, dlatego objawy są pośrednie i łatwe do przeoczenia. Najczęściej rodzice obserwują:
- gorączkę bez wyraźnej przyczyny,
- niepokój, płaczliwość, trudności w uspokojeniu dziecka,
- brak apetytu lub słabsze ssanie,
- wymioty, czasem biegunka,
- nieprzybieranie na wadze,
- zmianę zapachu moczu lub częstsze moczenie pieluch.
U niemowlęcia gorączka bez objawów infekcji dróg oddechowych zawsze powinna skłonić do badania moczu w kierunku zakażenia dróg moczowych.
Objawy ZUM u małych dzieci
U dzieci w wieku przedszkolnym objawy zaczynają być bardziej „układowe”, ale nadal nie zawsze są jednoznaczne. Często pojawiają się:
- ból brzucha, zwłaszcza w podbrzuszu,
- częste oddawanie moczu lub nagłe parcie,
- pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu (dziecko może bać się toalety),
- moczenie nocne, mimo że wcześniej ustąpiło,
- osłabienie, senność, brak energii.
Objawy zakażenia dróg moczowych u starszych dzieci
U dzieci szkolnych obraz ZUM coraz bardziej przypomina ten znany u dorosłych. Dzieci potrafią już precyzyjniej opisać dolegliwości, takie jak:
- pieczenie przy oddawaniu moczu,
- częste wizyty w toalecie, oddawanie małych ilości moczu,
- bóle w podbrzuszu,
- zmętnienie moczu lub nieprzyjemny zapach,
- niekiedy krwiomocz.
Dlaczego objawy u dzieci są trudne do rozpoznania?
Dzieci, szczególnie młodsze, nie zawsze potrafią nazwać swoje dolegliwości. Ból brzucha bywa mylony z problemami trawiennymi, a gorączka – z infekcją wirusową. W efekcie infekcja dróg moczowych u dziecka może zostać wykryta dopiero wtedy, gdy objawy są bardziej nasilone.
Jakie objawy powinny szczególnie zaniepokoić rodziców?
Niektóre sygnały wymagają szybkiej reakcji i konsultacji lekarskiej:
- gorączka bez kataru, kaszlu czy bólu gardła,
- ból pleców w okolicy lędźwiowej,
- nawracające bóle brzucha o niejasnej przyczynie,
- nagle pojawiające się problemy z oddawaniem moczu,
- pogorszenie stanu ogólnego dziecka.
Co jest przyczyną zakażenia dróg moczowych u dzieci?
Najczęściej ZUM u dzieci wywołują bakterie, które przedostają się do dróg moczowych. Sprzyjają temu m.in. nieprawidłowa higiena, wstrzymywanie moczu, zaparcia, odwodnienie oraz wady anatomiczne układu moczowego. U części dzieci zakażenia mają charakter nawrotowy i wymagają pogłębionej diagnostyki.
Jak dochodzi do zakażenia dróg moczowych u najmłodszych?
Bakterie najczęściej wnikają przez cewkę moczową i namnażają się w pęcherzu. U dzieci z zaburzeniami odpływu moczu lub refluksem pęcherzowo-moczowodowym zakażenie może szybciej obejmować górne drogi moczowe.
Badania przy podejrzeniu ZUM u dziecka
Podstawą rozpoznania jest badanie ogólne moczu, a często także posiew. W przypadku niemowląt i małych dzieci istotny jest prawidłowy sposób pobrania próbki. Przy nawrotach lub cięższym przebiegu lekarz może zlecić USG układu moczowego.
Co mogą zrobić rodzice, gdy podejrzewają zakażenie?
Przy podejrzeniu ZUM nie warto zwlekać. Jeśli dziecko gorączkuje, jest osłabione lub skarży się na ból przy oddawaniu moczu, najlepiej skontaktować się z lekarzem i wykonać badanie moczu. Wczesna diagnostyka pozwala szybko wdrożyć leczenie i zmniejszyć ryzyko powikłań.
Czy zakażenie dróg moczowych u dziecka zawsze daje gorączkę?
Nie zawsze. U starszych dzieci infekcja może przebiegać bez gorączki, z dominującymi objawami ze strony pęcherza. U niemowląt natomiast gorączka bywa jedynym sygnałem problemu.
Czy ZUM u dzieci często nawraca?
U części dzieci zakażenia dróg moczowych mogą się powtarzać. W takiej sytuacji konieczna bywa dokładniejsza diagnostyka, aby wykluczyć wady układu moczowego lub inne czynniki sprzyjające infekcjom.
